خانه > زبانشناسی > گزیده ای از یک قصیده ی پارسی میانه

گزیده ای از یک قصیده ی پارسی میانه

آنچه در زیر می آید خلاصه ای از یک قصیده به زبان پارسی میانه (پهلوی) و ترجمه ی آن به پارسی امروزین است. با توجه به دغدغه ی همیشگی ام در مورد یکپارچگی ایران و دوری از هر گونه بحث تفرقه آمیز قومی/ دینی /…،  بخشهایی از قصیده را که می توانست جولانگاهی برای پراکندن بذر کینه باشد، بر خلاف میل باطنی حذف کرده ام و دوست دارم که فارغ از بار تاریخی، صرفا از دید ادبی به این شعر نگاه کنم.
_____
1- کی بوات کذ پیکی آیذ هچ هندوکان
2- کذ  مت آ نی شه وهرام هچ دوت کیان
3- کذ پیل هست هزار، اور سرانسر هست پیلبان
4- کذ آراستک درفش دارد پت اذوین ی هوسران
5- پیش (ی) لشکر برند پت سپاه سرداران
6- مردی وسیل اپایذ کردن زیرک ترگمان
7- کذ شوذ او بگویذ پت هندوکان
8- کذ اماخ چی دیت هچ …
9- اور ایوک گروه دین نزار کرت…
10- بستاذند پا تخشهیه ی هچ خسروان
11- نی پت هنر، نی پت مرتیه، نی پت افسوس، او ریاریه بستاذند
12- گیرند پت ستهمب هچ مر تومان
13- زن او خواستکیهای شیرین، باغ، بوذستان
14- بنگر کذ چند وت او گند آن دروج پت این گیهان
15- تاک اوین شوند دروج و شوتکان هچ این گیهان

16- فرچفت پت دروت شاتیه

____________________________
ترجمه:
1- کی باشد که پیکی از هندوستان آید؟
2- که رسید آن شاه بهرام از دودمان کیان
3- که فیل هست هزار (و) هزار فیلبان
4- که آراسته درفش دارد به آیین خسروان
5- پیش لشکر برند به وسیله ی سپاه سرداران
6- مردی گسیل باید کردن زیرک ترجمان
7- که شود و بگوید به هندوستان
8- که ما چه دیدیم از …
9- بر یک گروه دین نزار کرد
10- بستانند پادشاهی از خسروان
11- نه به هنر، نه به مردی، بلکه به استهزا و ریشخند بستانند
12- گیرند به ستم از مردمان
13- زن و خواسته های شیرین، باغ و بوستان
14- بنگر که چند بد افگند دروغ بدین جهان
15- تا ناپدید شوند دروغها و گشودگان (بستاگان دروغ) از این جهان
16- فرجام یافت به درود و شادی
مرجع: کتاب مجموعه ی مقالات «ترجمه ی چند متن پهلوی»، ملک الشعرا بهار، به کوشش محمد گلبن
Advertisements
دسته‌ها:زبانشناسی
  1. اصلان
    آوریل 20, 2010 در 4:08 ق.ظ.

    باغ=;کلمه ترکي است!!! در اين متن تاريخي چه مي کند؟؟؟؟؟؟

    • raeeka
      آوریل 20, 2010 در 10:22 ق.ظ.

      «باغ» کلمه ای است فارسی اصلان جان. در متن های پهلوی و اوستا به دفعات استفاده شده به صورت «باغ» و «باغبان» این مطلب در جلد نخست برهان قاطع هم ذکر شده. اگر هم در مورد ریشه یابی واژه ی باغ علاقه مندید باید عرض کنم که حتی کهن تر از پارسی میانه (پهلوی) است و در متن های پارسی کهن هم استفاده شده. برای اطلاعات بیشتر در این مورد می توانید صفحه ی 619 کتاب Iranica in the Achaemenid period (ca. 550-330 B.C نوشته ی Jan Tavernier که واژه نامه ی فارسی کهن در دوران هخامنشی است، رو ببینید که در اون زمان هم baaga به معنای garden در فارسی استفاده می شده. به عنوان مثال واژه های ترکیبی دیگری هم که از baaga در فارسی کهن وجود داشته می شه به vidabaaga به معنای gardener و باغبان (صفحه ی 435 همین کتاب) و grdabaaga به معنای خانه-باغ یا housegarden (صفحه ی 381 کتاب) اشاره کرد.

  2. آوریل 20, 2010 در 5:38 ق.ظ.

    به اجازه‌ی کی سانسور کردی؟ به اجازه‌ی کی؟

  3. آوریل 20, 2010 در 5:39 ق.ظ.

    سانسورچی سانسورچیه. چه وبلاگ نویس و چه چماقدار. فحش رکیک یا تصاویر ب*ر*ه*ن*ه رو میشه به بهانه آسیب نزدن به اعصاب کاربران سانسور کرد. اما مفهوم خاصی رو سانسور کردن کار زشت و ناپسند در حد ج.ا هست. وقتی با این توجیه همراه بشه که اگه خواننده‌ها اینها رو بخونند باعث تفرقه افکنی بین مردم میشه دیگه عذر بدتر از گناهه.

    • raeeka
      آوریل 20, 2010 در 10:30 ق.ظ.

      دوست گرامی اینجا وبلاگ بنده است و یک مکان مجازی شخصی است. در ابتدای ایجاد وبلاگ هم نوشته بودم که این وبلاگ برای من حکم دفتر یادداشت رو دارد. به همین دلیل این حق رو برای خودم محفوظ می دونم که هر بخشی از مطلبی رو که ازش خوشم بیاد درش یادداشت کنم نه الزاما تمامش رو. اگر دوستان ناراحتند که دفتر یادداشت شخصی ام رو در اختیار دیگران قرار می دم تا بخونندش اون بحث دیگری است. «کار زشت» رو هم اون می دونم که بالای متن ننویسم «گزیده». زمانی که ذکر می کنی «گزیده» یا «برداشت آزاد» و نام کتاب و نویسنده و گردآورنده اش رو می نویسی به این نمی گند سانسور. دوستانی که خیلی علاقه مند هستند، می تونند کمی به خودشون زحمت بدند و برند کتاب رو بگیرند و شعر رو به صورت کامل بخونند.

  4. Sam
    آوریل 23, 2010 در 12:18 ب.ظ.

    Salam,
    Kheili jaleb bood, hamishe fekr mikardam ke che tafavothai beine zabane farsi emroozi ba oon zamanhay door dare. Soali ke mishe porsid ine ke alefbay neveshtari ma Oon zamane chejoori boode, aya khate mikhi boode ya chie digar? chon aslan nemitoonam bavar konam ke alefbai ke alan be arabi mashhoor shode az male araba boode bashe!! yani katibei, sang neveshtei ya chizi az oon zamana vojood nadare ke befahmim ke che alefbai estefade mishode. age Mikhi boode ke maloom mishe ma alefbamoono avaz kardim .
    ba tashakor

    • raeeka
      آوریل 23, 2010 در 12:30 ب.ظ.

      در زمان اشکانیان و ساسانیان دیگه خط میخی استفاده نمی شده. خطوط فارسی میانه بخش هایی دارند. خط در دوره ی ساسانی (خط پهلوی) با دوره ی اشکانی و خط اوستایی تفاوت هایی دارند ولی در یک دسته گروه بندی می شوند. نمونه ای از خط فارسی میانه رو در اینجا می توانید ببینید.

  5. مه 3, 2010 در 5:48 ب.ظ.

    درود
    من شما را به پیوندهام افزودم
    نوشتارهای بسار پر محتوایی دارید با اجازه مطلب مربوط به باطری اشکانی را در بلاگم قرار میدم البته باذکر منبع راضی باش

  6. raeeka
    مه 11, 2010 در 6:00 ب.ظ.

    خواهش می کنم میهن پرست جان.

  7. طاهر احمدي
    ژوئیه 18, 2011 در 10:29 ق.ظ.

    با درود
    در آوانويسي روش نادرستي به كار رفته است، كه واجش (تلفظ) پارسي ميانه را درست نشان نمي دهد. البته اين روش در ابتداي پژوهشها بر متون پهلوي يعني زماني كه هنوز آگاهيهاي بايسته اي دردست نبود، رايج بود، اما اكنون دهه هاست آوانويسي پارسي ميانه استاندارد گشته و بويژه پروفسور D. N.Mckenzie و پروفسور Mary Bois در اين امر كوشيده اند.
    من بيت نخست را برپايه ي درست آوانويسي مي آورم و مي توانيد باقي را در كتاب آقاي دكتر سعيد عريان، متون پهلوي جاماسپ آسانا، در سرواژه ي همين شعرپيدا كنيد.

    كَي بَواد كَه پَيكي آيد از هندوگان
    كَه مَد آن شاه وهرام از دودكِ كَيان
    كَه آراستگ دْرَفش دارد، پد ايوين خسروان
    پيشْ لشگر برند، پد سپاه-سالاران
    ….
    با درود دوباره،
    دير زي و فرخ باشيد
    طاهر احمدي

    • raeeka
      ژوئیه 23, 2011 در 6:34 ق.ظ.

      سپاس طاهر جان. اگر کلش رو می گذاشتید بهتر هم می بود.

  8. طاهر احمدي
    ژوئیه 18, 2011 در 10:42 ق.ظ.

    دو مطلب لازم آمد بگويم اول با پوزش از ريكاي ارجمند من ايميلم را نا خوداگاه نادرست وارد كردم كه در اين پاسخ درستش را مي گذارم.
    دوديگر اين كه از ميانه هاي دوره ي ساساني برخي واجشها (تلفظها) اندكي دگرگون شده بوده و مثلا همه ي «دال» هاي پس از مصوت » ذال» گشته بوده كه اين را از املاي كهن متون اوليه ي پارسي دري مي دانيم. يا «اُد» به معناي «و» به همان وُ امروزي دگرگون شده بوده است.
    ميان پارسي ميانه و پارسي دري عملا تفاوت اندكي موجود است و اين طبيعيست چه كه پارسي دري شكل عاميانه يا محاوره اي پارسي ميانه است كه زبان رسمي و نوشتاري گشته.

  9. طاهر
    ژوئیه 24, 2011 در 4:54 ق.ظ.

    با درود و آرزوي تندرستي و شاد كامي
    راييكاي ارجمند
    پيش از هر چيز نخست بايد بگويم وبلاگ بسيار پربار و كم مانندي را پايه ريزي نموده ايد كه بي شمار جاي سپاس دارد. هنگامي كه بخشهايي از كارنامگ اردخشير پابگان را در همين وبلاگ خواندم، بسيار خشنود شدم چه، هم آوانويسيش علمي بود و هم با سليقه و هوشمندانه ترجمه اش كرده بوديد. كوششتان در پرداختن به ديگر بخشهاي فرهنگي تاريخي هم براستي ستايش برانگيز است.
    اما در باره ي آوا نويسي اين قصيده، همانها را كه خودتان آورده بوديد، با دبيره ي پارسي دري از روي دبيره ي فونتيك مي آورم:

    كَي بَواد كَه پَيكي آيد از هندوگان
    كَه مَد آن شاه وهرام از دودَگِ كَيان
    كَه پيل است هَزار، ابَر سران سر است پيلبان
    كَه آراستگ دْرَفش دارد، پَد ايوين خسروگان
    پيشْ لشگر برند، پَد سْپاه-سالاران
    مردي پَيك اَبايد كردن، زيرگ ترگومان
    كَه شود به گوود پد هندوگان
    كَه اما چي ديد از دستِ….
    ابر يك گروه دين نزار كرد، ….
    بستاد-هند پادخشايي از خسروگان
    ني پد هنر ني پد مردي، به پد افسوس و رياهْري
    بستد-هند گيرند پد سْتَهم از مردومان
    زن و خواستگيهاي شيرين باغ و بويستان
    ….
    به نگر كَه چند ود ابگند آن دروز پد اين گيهان

    تا وَني شوند دْرُوز وِشودَگان از اين گيهان
    فرجفت پد درود، شادي

    وزن اين شعر بيشتر به 4/3 از ديد نت موسيقي، و u– يا — و نيز -u- از ديد عروض مي ماند.

    اباگ درود و شادي، پد يزدان كام،
    دير زيوِشن و فرخ بويد، فرّه ابزاياد
    طاهر

    • raeeka
      ژوئیه 25, 2011 در 2:01 ب.ظ.

      ممنون طاهر جان از زحمتی که کشیدی.

  10. katayoon
    سپتامبر 2, 2012 در 1:50 ق.ظ.

    very interesting. i can spend days in your blog and not get tired. it fills in the holes of my knowledge about the ancient Iran. thank you

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: