کارنامک اردشیر پابگان (بخش 7)

کارنامه ی اردشیر بابکان، از جمله متن های به جا مانده از فارسی میانه است و خواندن آن مستقل از بعد تاریخی یا داستانی اش، برای درک تحول و تغییرات زبان فارسی در طول زمان خالی از لطف نیست. آنچه در زیر می خوانید بخش هفتم این داستان است. بخش های دیگر را می توانید در اینجا بخوانید. متن فارسی میانه برای سهولت خواندن با الفبای لاتین نوشته شده که برای خواندن آن می توانید از جدول راهنمای زیر استفاده کنید. ترجمه ی متن به فارسی امروزین به صورت جمله به جمله در برابر هر سطر نگاشته شده. از آنجا که برای خود من تطبیق واژگان در گذشته و حال جالب بود، ترجیح دادم ترجمه را به صورت لغت به لغت بنویسم اگرچه از روانی متن می کاهد

ā č ē ī ō š ū
ābān češm dēv dīdan šab dūd xˇahar
آبان چشم دیو دیدن so انگلیسی شب دود خواهر

axtarmārān … ped pāsox guft kū:

اخترشناس سردار (رییس اخترشناسان) به پاسخ گفت که

kēvān ōbast, ud stārag ī ohrmazd abāz bālist āmad

کیوان خوبست و ستاره ی هرمز(مشتری) باز به بالا آمد

u-š az vahrām ud anāhid, ped kust haftōring, ud šagr axtar marz, jahend

و بهرام و ناهید به ناحیه ی هفت اورنگ  (در جهت شمال) و شیراختر(برج اسد)  روند

ud ō ohormazd ayyārīh dahend

و هرمز را یاری دهند

ham čim rāy ēdōn nīmāyed kū

به همین سبب ایدون نماید که

xˇadāy-ē pādixšāy-ē ī nōg ō pēdāgīh āyed

خدایی و پادشاهی نو به پیدایی آید

ud vas sar-xˇadāy ōzaned uh gēhān abāz andar ēv-xˇadāyīh āvared

و وس (بسی-بسیار) سر-خدا (فرمانروا) را بکشد و کیهان در خدایی (فرمانروایی) آورد

did-iz murv-nīšān … ō pēš mad u-š guft kū

دیگر اخترشناسی نیز پیش آمد و به او گفت که

ēdōn pēdāg kū, harv kē bannag mard kē az im  rōz dā si rōz az xˇadāy ī xˇēš be virēzed

اینچنین پیداست که، هر بنده ای که از امروز تا سه روز دیگر از خدای (فرمانروا) ی خویش بگریزد

ō vazurgīh ud pādixšāyīh rased

به بزرگی و پادشاهی رسد

abar hān ī xˇēš xˇadāy kāmag-hanzām ud pārōzgar baved

و بر آن خدایِ  خویش (فرمانروای پیشین خویش) کامکار و پیروز شود

Advertisements
  1. ناصر
    ژوئن 8, 2010 در 5:27 ق.ظ.

    اگر امكان دارد تاريخ اين رخداد نجومي را بنويسيد كه ما هم در همان تاريخ از محل كارمان بگريزيم شايد به سروري برسيم. حيف كه در دوران مدرن ديگر كنيزك وجود ندارد.

    • raeeka
      ژوئن 8, 2010 در 11:22 ب.ظ.

      اگر برای همه یک تاریخ بود که خیلی خوب بود. اینطوری کار نمی کنه. برای هر کس باید axtarmārān اقبالش رو بررسی کنند:دی. شما چون خیلی به این وبلاگ لطف دارید، axtarmārān گفتند که روزی که برای شما کار می کنه روزِ باد از ماه نوشتن پیامتون است.

  2. سین
    ژوئن 13, 2010 در 10:27 ق.ظ.

    سلام رائیکا ، مرسی که این متن خوب رو گذاشتی..بعد از مدتها اومدم اینجا و خوشحال شدم از اینکه دیدم میش ٍ سپید اینجاست برای تو .. راستش من دوست دارم همیشه نکات مثبت رو نگاه کنم اما چون این نوشته رو دوست داشتی دقیق بیان کنی یکی دو تا نکته رو میگم :
    1-Balist یعنی بالاترین و ist و est علامت صفت عالی ساز تو اوستایی و پارسی باستان بوده (که تعداد معدودی کلمه هم به ما رسیده مثل بهشت و بالاستی به پارسی میانه)
    2- تو آواهای پارسی میانه حرف V نداریم و W داریم
    3-فکر میکنم چند تا آوانویسی هم نادرست بود مثل parozgar یا vazurgih و ..
    4-@ناصر : کنیز در پارسی میانه به معنی دختر هست نه خدمتکار! و در درازای زمان تغییر کاربری معنایی پیدا کرده.

    tnx a lot dude 🙂

    یک گرگ جوان و البته قدیمی 😉

    • raeeka
      ژوئن 14, 2010 در 1:49 ق.ظ.

      به به. سلام بر سین عزیز که مثل همیشه از دیدنش خوشحال شدم.
      1- اشاره ی عالی ای بود. این که ist , est نشانه ی صفت برتر بوده و نمونه اش بهشت هست رو می دونستم ولی اصلا به balist توجه نکرده بودم که همون ساختار رو داره. ممنون که اشاره کردی بهش.
      2 و 3 – راستش من این ها رو از کتاب … می نویسم(خنده داره که نه اسم نویسنده ی کتاب یادم می آد و نه می تونم خود کتاب رو پیدا کنم در وسایلم! حالا هر وقت پیدا کردمش این جمله رو درست می نویسم). چند موردی درش دیدم که با منابع دیگه اختلاف داره ولی راستش نرسیدم که چک کنم بنابراین خیلی برام عجیب نیست اگر اشتباهی هم درش باشه. اصولا نمی دونم چقدر منبع معتبری است.
      دلم تنگ شده بود گرگ جوان و قدیمی

  3. nassermirza
    ژوئن 15, 2010 در 7:00 ب.ظ.

    همگی فیلتر شدیم رفت !

    • raeeka
      ژوئن 15, 2010 در 7:08 ب.ظ.

      نگران نباش ناصرمیرزا جان چون: تا ریشه در آبست امید ثمری هست

  4. اوت 15, 2015 در 3:17 ق.ظ.

    Indo european languages such as english or latin as well use ist est as max(alitarin position) such as best sharpest highest purest pretiest…etc)
    Persian is an indo-euro-germanic language.
    az zamani keh drafshe kavian raa ba parchameh taazi taagh zadim raftim too araba baa in zabooneh nimeh omari arabi

    shaadi afzoon from canada

    cheers pal & god speed

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: