بایگانی

Archive for اوت 2010

پرتره ی سفیر قاجار در انگلستان اثر توماس لارنس

اوت 31, 2010 4 دیدگاه

شکل بالا پرتره ی میرزا ابوالحسن خان سفیر دولت قاجار در لندن در زمان جورج سوم پادشاه انگلستان را نشان می دهد. این پرتره، که اکنون در موزه ی هنر هاروارد نگهداری می شود، اثر سر توماس لارنس از نقاشان بنام آن دوره است. میرزا ابوالحسن که برای انجام مذاکراتی در مورد جلوگیری از نفوذ فرانسه در منطقه راهی انگلستان شده بود در آنجا مورد توجه زیادی قرار گرفت.  به افتخار او میهمانی های متعددی برپا شد که غالبا به میزبانیِ سر گور اوزلی بود. سر گور اوزلی که زبان سانسکریت و عربی را به خوبی می دانست در طول سالیان درازی که در هند به سر می برد زبان فارسی و رسم های ایرانی را نیز آموخت. او سپس به عنوان سفیر انگلستان در دربار قاجار منصوب شد و زمانی که به ایران می آمد این تابلو را به عنوان هدیه به همراه آورد.

بشقاب ساسانی با نقش دوپیکر

اوت 31, 2010 ۱ دیدگاه

این بشقاب ساسانی با نقش دو جوان به همراه دو اسب بالدار در سده ی پنجم یا ششم پس از میلاد ساخته شده، جنس آن از نقره ی طلاکاری شده است و اکنون در موزه ی متروپولیتن نیویورک نگهداری می شود. نقشِ این بشقاب از افسانه های یونانی مدل شده و کستور و پولوکس (Castor and Pollux)را نشان می دهد. در باورهای زرتشتی آمدن ِ باران با ستارگان مرتبط بوده و به همین دلیل ممکن است نقش این بشقاب صورت فلکی دو پیکر (جوزا / Gemini) را نشان بدهد. تصویر بشقاب را می توان به صورت واضح تری در عکس زیر دید.

جام زیبای هزار ساله ی ایران

اوت 30, 2010 ۱ دیدگاه

این جام شیشه ای ساخته شده در ایران در سده ی دهم میلادی است و اکنون در موزه ی متروپولیتن نگهداری می شود. رنگ این جام سبزآبی است و پس از ساخت آن نقوشی بر آن طراحی شده است.

تندیس پنج هزار ساله با کلاه شاخدار و چکمه های نوک برگشته

اوت 30, 2010 3 دیدگاه

این تندیس مسی به ارتفاع 17.5 سانتی متر و عرض 5.4 سانتی متر که پنج هزار سال پیش ساخته شده از آثار متعلق به ایران با میانرودان است و اکنون در موزه ی متروپولیتن نیویورک قرار دارد. این اثر یکی از دو اثر ِ تقریبا مشابه است که یک قهرمان یا یک دیو را که چکمه هایی با نوک برآمده به پا دارد به تصویر می کشد. این چکمه ها غالبا در مناطق مرتفع استفاده می شده. کلاه شیپورمانند این شخص که به شاخ بزکوهی ختم می شود و همچنین بالهای پرنده ای که بر دوشش انداخته دلیل و منشایی برای توان خارق العاده ی اوست. ساخت این اثر همزمان با وقتی است که نخستین شهرها در تمدن باستانی سومر شکل گرفته. در این اثر صورت جدید و واقعی ای از انسان در ابعاد و شکل متناسب به دنیا عرضه می شود. کمربند سه لایه و ریش این شخص دلیلی بر ماورایی و سلطنتی بودنِ او دارد. آمیختن صورت های حیوان و انسان برای تجسم بخشیدن به توانهای فوق بشری یا باورهای کاهنانه از مشخصه های هنر در تمدن ایلام بوده که نمونه ی بسیار زیبا و منحصر به فرد آن در این اثر، که در آن گاوی به صورت دو زانو نشسته، دیده می شود.

تندیس سه هزار ساله ی لرستان با شخصیت زن

اوت 30, 2010 ۱ دیدگاه

تصویر بالا یکی از آثار ساخته شده در هزاره ی نخست پیش از میلاد در محدوده ی لرستان است. جنس اثر از سرامیک است و دو نمونه از آن کشف شده. نمونه ای که در شکل نشان داده شده در موزه ی متروپولیتن قرار دارد و نمونه ی دیگر آن در موزه ی ایران باستان در تهران. در مورد جنسیت اثر نمی توان با قطعیت نظر دارد. هر چند صورت بدون ریش و جامه ی بلندِ این تندیس می تواند نشانی از زن بودن باشند. آویزه ای که در گردن تندیس به چشم می خورد ممکن است یک مهر یا سنگی برای شکستن طلسم و جادو باشد.

کلاه خود 3400 ساله ی ایلامی

اوت 29, 2010 ۱ دیدگاه

شکل بالا کلاه خودی متعلق به هزار و چهار صد سال پیش از میلاد را نشان می دهد که بر آن سه شخصیت ماورایی در زیر پرنده ای با بالهای گشوده نقش بسته اند. این کلاه خود به ارتفاع 16.5 سانتی متر که متعلق به تمدن ایلام در جنوب غربی ایران است، نمونه ای از پوشش ارتشی در آن دوره به حساب می آید. جنس این اثر از برنز است و با نقوش طلایی تزیین شده و اکنون در موزه ی متروپولیتن نیویورک قرار دارد. در جلوی کلاه خود سه شخصیت که کلاه های لایه لایه ی شیپورمانند به سر دارند قرار گرفته اند. داشتنِ این نوع کلاه از مشخصه های ایزدان تمدن ایلام است.

شخصیت میانی که در شکل بالا نشان داده شده است، مذکر است. او با دستِ خود جامی که از آن آب جاری است را در جلوی سینه ی خود نگه داشته است. به همین دلیل حدس زده می شود این شخص ایزدِ آب باشد. او دارای تاجی شیپور مانند، ریش و موهای فر خورده است و در دو سوی خود به وسیله ی دو ایزد بانو همراهی می شود. ایزد بانوان همچنان که در شکل زیر نشان داده شده اند لباس چین داری به تن و گردنبند و دستبندی به همراه دارند.

در بالای سرِ این سه شخص، پرنده ای شکاری با بالهای گشوده و پرهای مشخصی قرار دارند. در پشت کلاه نیز لوله ی تزیین شده ای است که احتمالا پرهای واقعی در پشت کلاه خود به آن متصل می شده اند.

این کلاه خود به احتمال زیاد متعلق به فردی بلندپایه در ارتش ایلامی بوده. وجود ایزدان و ایزدبانوها بر کلاه خود نقش حفاظت در برابر نیروهای شیطانی را داشته.

منبع: وبگاه موزه ی متروپولیتن

تندیسهای برهنه ی زنان از دوره ی ساسانی

اوت 28, 2010 13 دیدگاه

سایت باستان شناسی حاجی آباد (نزدیکی داراب در استان فارس) دارای دو دسته تندیس پوشیده و برهنه است. نمونه ای از این تندیسهای پوشیده را می توانید در این پست ببینید. دو نمونه از تندیسهای نوع دوم، در شکل بالا نشان داده شده است. این دو تندیس به صورت نقش برجسته هایی بسیار بلند ساخته شده اند که حتی می توان آنها را مجسمه به حساب آورد. هر دو تندیس موهای آرایش شده ی خاصی دارند که از یک بخش کروی منگوله مانند در بالا تشکیل شده است.  در زیر این بخش، سه ردیف موهای مرتب شده و آراسته به صورت بخشهای فر خورده و نیمه کروی قرار گرفته است. هر یک از دو تندیس سربند نوار مانندی بر پیشانی دارند که در وسط آن مهره ی بیضی شکلی وجود دارد. این سربند از دو سو به یک المان تزیینی لوزی شکل و برگ مانند ختم می شود. همچنین هر یک از تندیسها، دو گردنبند به گردن دارند.

در هر دو مجسمه تنها سینه ی سمت راست نمایان است و سینه ی سمت چپ با دست راست پوشیده شده است. دست چپ مجسمه نیز بخش تناسلی را پوشانده است. در اینجا نیز مانند تندیس پوشیده ی حاجی آباد، زانوی راست به حالت احترام کمی به جلو خم شده است.

منبع: مقاله ی مسعود آذرنوش با عنوان “Hajiabad and the Dialogue of Civilizations”در نخستین کنفرانس Ancient Greece and Ancient Iran, Cross-cultural Encounters ،نوامبر 2006، آتن، یونان.