دو تاس از هزار و دویست سال پیش

شکل های زیر دو تاس متعلق به سده ی نهم یا دهم میلادی از منطقه ی جغرافیایی نیشابور را نشان می دهند. جنس این دو تاس از عاج یا استخوان است و اکنون در موزه ی متروپولیتن قرار دارند.

اندازه: 3.2 در 4.1 سانتی متر

اندازه: هر بعد 1.3 سانتی متر

Advertisements
  1. شاهرخ
    آوریل 11, 2011 در 5:33 ق.ظ.

    سلام خدمت راییکای عزیز

    ممنون
    این چند تا پست آخری که گذاشتید مثل این تاس و فلوت و…کلا دید ادم رو نسبت به اون دوران عوض می کنه.خیلی جالیه.منتها با توجه به اینکه جنس هر دو اثر از عاج هست به نظر میاد مخصوص شاهان و یا بزرگان بوده باشند.
    پ.ن:در تصویر اول هر دو وجه عدد 3 را نشان می دهد آیا درسته؟قسمت پایین سایه افتاده معلوم نیست شایدم 6 باشد.

  2. ا. ش.
    آوریل 11, 2011 در 6:45 ق.ظ.

    درود و سلام
    شما اگر به زبان فارسي كهن يا فارسي ميانه نگاه كنيد واژه اي كه معادل شانس و احتمال باشد نمي يابيد اما كلماتي كه به معني جبر و تقدير و تعين گرايي امور باشند كم نيستند. در زبان فارسي هم از دوره اي واژه احتمال باب مي شود ولي اين واژه به معني تحمل و صبر به كار مي رفته (براي مثال نگاه كنيد به اشعار سعدي و حافظ و …). به نظرم در فرهنگ فارسي نخستين باري كه احتمال به معني واقعي كلمه (به لحاظ فلسفي و مفهومي) مورد توجه خاص قرار گرفت در مثنوي معنوي مولانا بود كه واژه اي خاص به آن اختصاص و به نقش شانس و احتمال در رخدادها وزن ويژه اي داد. حالا مي رسيم به اين تاس ها در هزار و دويست سال پيش كه به دوره پس از اسلام بر مي گردد. پيش از اين نيز تاسي از دوره ساساني گذاشته بوديد. اين نشان مي دهد كه ظاهراً مردم به لحاظ تاريخي ابتدا «بازي احتمال» را ابداع كرده اند و چندين سده گذشته تا دريابند شانس و تصادف نقشي مهمتر و بنيادي تر از كاربرد اختياري و بازي گونه آن دارد. با اين وجود واقعاً نمي دانم هزار و دويست تا هزار و پانصد سال پيش به آن چه مي گفته اند و آيا پيش از دوره ساساني هم تاس يا بازي هاي مبتني بر شانس و اقبال ابداع شده بوده اند يا نه.

  3. شاهرخ
    آوریل 11, 2011 در 9:16 ق.ظ.

    جناب ا.ش
    ممنون
    در این بحثی که مطرح کردید دو نکته رو باید در نظر داشت.اولا اعتقاد به جبر و تقدیر محتوم ازدوره بنی امیه شروع شد و به مردم می قبولاندند که اگر مثلا ما ثروتمند و قدرتمند هستیم شرنوشت ما و فقر و بدبختی اقبال شماست.بدین گونه توانستند تا حد زیادی گروهای اپوزیسیونی را در نطفه خفه کنند.
    این فرهنگ به سایر حکومت های اسلامی و جوامع تحت الامر اون ها اشاعه پیدا کرد و دلیلی ندارد که پیش از اسلام هم تفکر بر این اساس بوده باشه.
    ولی اینکه اعتقاد به جبر آیا مانع از این می شود که یک بازی با تاس و شانس انجام گیرد فکر کنم خلط مطلب است.و شاید برای این بازی ها هم یک سری توجیه بشه تراشید که با جبر در تضاد قرار نگیرد.
    پ.ن:معمولا همیشه حکام به چیزی که خودشون امر می کنند اعتقادی ندارند.

  4. raeeka
    آوریل 14, 2011 در 4:35 ق.ظ.

    احتمال به مفهومی که در علم احتمال وجود داره از سده ی 16 یا 17 میلادی مورد استفاده قرار گرفته.
    من هم یکی از واژه نامه های فارسی کهن رو نگاه کردم و به دنبال کلمات محتمل یا احتمال گشتم و همچنان که انتظار داشتم نیافتم.

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: